مربیان ناآگاه و ناآگاهی اجتماعی

پیروز مهر آئین – دبیر اجتماعی سازمان

پس از وقوع انقلاب اسلامی در ایران، با توجه به تأکید مراجع دینی و مذهبی بر تقویت بعد پرورشی و عقیدتی در کنار بعد آموزشی، در مدارس ایران نهادی با عنوان  "امور تربیتی" در آموزش و پرورش شکل گرفت که مسئولیت عمده ی آن توجه به مسائل پرورشی و عقیدتی در دانش آموزان بود. این نهاد با ارسال مبلغینی با عنوان "مربی تربیتی" یا  مشاور پرورشی" بر رفتار دانش آموزان نظارت می کنند. مربیان تربیتی در مدارس، بسته به مقطع تحصیلی که در آن فعالیت می کنند، برنامه ها و آموزش های خاصی را ارائه می دهند که این آموزش ها همگی بر مبنای تعالیم اسلامی و نشأت گرفته از برداشت های مراجع مذهبی از قرآن و کتاب های حدیثی که در آن ها پندهای اخلاقی امامان موجود است، می باشد.

قریب به بیست و هشت سال از اجرای این آموزش ها و تعلیمات می گذرد و اگر بخواهیم منصفانه به دستاوردهای این تعالیم نظری بیفکنیم می بینیم حتی به گفته مقامات و مسئولین جمهوری اسلامی نیز جوانان و نوجوانان ایرانی از نظر بهداشت روانی در شرایط حاد و بحرانی به سر می برند. به طور مثال به گفته دكتر رمضانی تهرانی، مسئول واحد تحقیقات بهداشت باروری وزارت بهداشت،۷۰درصد نوجوانان، بلوغ را با اضطراب تجربه می كنند. دكتر رمضانی تهرانی، در گفتگو با خبرنگار روزنامه همشهری همچنین گفت: نتایج تحقیقات كشوری حاكی از آن است كه ۷۰درصد از نوجوانان ایرانی در دوران بلوغ به اختلالات عصبی دچار می شوند و بلوغشان را با افسردگی و اضطراب تجربه می كنند.  این گروه اطلاعات صحیحی درباره بلوغ نداشته و مرجع سؤالاتشان غالباً همسالان آنها هستند. گفتنی است یکی از وظایف مهمی که آموزش و پرورش بر عهده مربیان تربیتی قرار داده آشنا کردن نوجوانان با بلوغ و آگاهی رسانی درست در این زمینه است و همانطور که دیدید بنا به گفته دکتر رمضانی نوجوانان هیچ آمورش درستی از مربیان تربیتی دریافت نمی کنند. 

 در سال 1380 برای اولین بار همایشی بین المللی با عنوان "نقش دین در بهداشت روان"، در تهران برگزار شد. دكتر جعفربوالهری، دبیر نخستین همایش بین المللی نقش دین در بهداشت روان در گفت وگو با خبرنگار گروه اجتماعی روزنامه ایران با رعایت پاره ای از مسائل و محدیدیت هایی که در ایران موجود است گفت: نباید در قالب دین خطاكاری های دوران نوجوانی خودمان را به جوانان تزریق كنیم. ایشان با اشاره تلویحی به" مربیان ناآگاه امور تربیتی در مداس که به صرف آشنایی با علوم دینی هم اکنون مسئولیت خطیر حراست از سلامت روانی نوجوانان ما را عهد دار هستند" افزود: برای اینكه بتوانیم جوان را به سمت آموزش های نوین دینی گرایش دهیم، لازم است تمام متون روانشناسی، جامعه شناسی، روانشناسی اجتماعی و روانشناسی تربیتی را مطالعه كنیم، خوب بفهمیم، روی گروهی به صورت آزمایشی اجراكنیم و اگر نتیجه داد، به این شیوه عمل كنیم.

دکتر جعفر بوالهری در  ادامه وارد بحث علل دین گرایی و دین گریزی جوانان شد؛ وی می گوید: موضوع دین گرایی و دین گریزی جوانان بحث مهمی است. در رشته روانشناسی، روانشناسان اجتماعی در مورد اینكه فرد بخواهد گرایش به تعالیم دینی پیدا كند، بحث هایی مطرح كرده اند اما خیلی از مكاتب و صاحبنظران معتقدند كه از سال های اولیه زندگی بتدریج هسته دین گرایی و گرایش به معنویت در درون كودك شكل می گیرد. در سنین مختلف و در هر یك از مراحل رشد، یك سری فرمول ها و روش هایی وجود دارد كه اگر درست به كارگرفته شوند، گرایش فرد مثبت خواهد بود و اگر درست به كار گرفته نشوند گرایش فرد به معنویت و دین منفی خواهد بود. جوانان را یا باید به روش های سنتی هزارساله به سمت دین گرایش بدهند یا با روش های نو و با طی راه های تحقیقی در این زمینه. تحقیقات نشان داده است كه انسان به زندگی معنوی، یعنی دین گرایی فطری خود كه خدا خواه است، براحتی گرایش می یابد. وی در مورد این مسأله كه برخی از جوانان قالب های موردنظر خود را می پذیرند و دیگر قالب ها را رد می كنند، گفت: هر مفهومی خارج از دید آدم ها و درون اجتماع، قالب های خاص خودش را دارد. جالب این است كه از دین هم هركس قالبی می سازد. ما باید در مورد ساختار مناسب قالب ها هم با جوانان بحث داشته باشیم. باید ببینیم قالبی كه به عنوان دین در نظر جوانان است با آن قالبی كه ما مطرح می كنیم، كدام یك اهداف اساسی را نشان می دهد.

 ایشان در ادامه  ی صحبت های خود به نکته ظریفی اشاره می کند و می گوید: نكند ما در قالب دینی خودمان، هوس ها، شكست های دوران كودكی خودمان و خطاكاری های دوران جوانی مان را به جوانان قالب و تزریق می كنیم و جوان در قالب دینداری خودش، شاید یك سری عصیان ها و یك سری سركشی ها را هم می بیند. این ها باید شناخته شود و بین دینی كه جوان مطرح می كند و دینی كه بزرگترها مطرح می كنند تضادی وجود نداشته باشد.

وی در مورد تأثیر آموزش در زمینه مسائل روانی در آموزش و پرورش و ارتباط این سازمان با وزارت بهداشت گفت: هماهنگی بین- بخشی در بسیاری از زمینه ها نیست. برای مثال بین آموزش و پرورش و وزارت بهداشت هماهنگی ها بسیار پایین است، در حالی كه بهداشت روان مدارس بدون بهداشت روان آموزگاران معنی ندارد. اگر فقط به یك مسأله ـ به آموزش و پرورش ـ توجه كنیم، بسیاری از مسائل ما حل می شود. همچنان كه پدر و مادرها در تأمین و تخریب روانی نقش دارند، آموزگاران هم در این زمینه نقش دارند.

در این مقاله همانطور که می بینید سعی بر آن است تا بخش عمده ای از سطر ها را به انعکاس نظرات و گلایه های در لفافه افراد آگاه و تحصیل کرده و صاحب پست و مقام در جمهوری اسلامی در زمینه بهداشت روانی در کشور اختصاص دهیم تا از اهمیت اثرات مخرب و جبران ناپذیر مربیان ناآگاه گماشته شده برای نوجوانان کشورمان به طور مستند اطلاعاتی را در اختیار شما عزیزان قرار دهیم.

بخش اجتماعی سازمان همجنسگرایان ایرانی نیز همچون تمام افراد آگاه و حق طلب در داخل و خارج از کشور از وضعیت بحرانی بهداشت روانی در ایران برای جوانان و نوجوانان به شدت نگران است و معتقد است چنانچه یک نظام آموزشی نوین، مبتنی بر دستاورد های نوین روانشناسی، تربیتی و اخلاقی در ایران شکل گیرد قطعا بخش عمده ای از نیازها و خواسته های جامعه همجنسگرایان نیز مورد توجه قرار خواهد گرفت و راهکارهای درست و منطقی برای حل مشکلات موجود برای اقلیت های جنسی در ایران ارائه خواهد شد. از آنجایی که همجنسگرایان ایران، تحت استرس و فشار های اجتماعی و مذهبی مضاعفی نسبت به سایر اقشار جامعه هستند و نه تنها هیچ مرجعی برای رسیدگی به خواسته های آنها وجود ندارد، بلکه در صورت علنی کردن همجنسگرایی خود از جامعه طرد نیز می شوند، بدیهی است که میزان بزهکاری و فحشا و میل به خود کشی و اعتیاد در میان این اقلیت جنسی افزایش یابد. رشد شاخصه های منفی در میان همجنسگرایان باعث شده تا این اقلیت اجتماعی وجه زشت و غیر قابل قبولی داشته باشند و طبیعتا به دلیل ایجاد یک پیش زمینه ذهنی نازیبایی که در اذهان عمومی ایجاد شده موجب می شده تا همجنسگرایان مورد انزجار عموم قرار گیرند. 

برگزاری همایش هایی چون نقش دین در بهداشت روان چنانچه شرایطی برای به چالش گرفتن باورهای نادرست و غیر علمی مذهبی را فراهم آورند امری مثبت ارزیابی می گردد. همانطور که پیش تر نیز عنوان شد خانواده در تأمین و تخریب روانی فرزندانشان نقش به سزایی دارند و اولین مربیان فرزندانشان محسوب می شوند، لذا آگاهی رسانی به خانواده ها از جمله اهداف مهم سازمان همجنسگرایان ایرانی می باشد که تحقق این امر مهم مستلزم همکاری و هماهنگی میان بخش های زیادی از ارگان های موجود در جامعه ایران است و متأسفانه به دلیل قدرت و سلطه ی ناآگاهان در بخش های مختلف آموزشی و تربیتی ایران امکان ایجاد چنین هماهنگی ها و آمورش هایی وجود ندارد. لذا در فضای پر از سانسور ایران چشم انداز مثبتی در این مورد در حال حاضر دیده نمی شود.

رسانه ها و خبرگزاری ها در مصاحبه هایی که با دبیران سازمان انجام می دهند بیشتر کنجکاوند تا پیرامون اعدام ها و شکنجه ها و دستگیری ها از سازمان خبر کسب کنند و متقابلا سازمان نیز تلاش می کند تا اتفاقات درون ایران را به صورت شفاف و تا حد امکان مستند در اختیار رسانه ها قرار دهد. اما من معتقدم آمار استرس و اضطراب میان جوانان و نوجوانان ایرانی و استرس های مضاعف بر دوش همجنسگرایان و چالش های فرا روی هر یک از همجنسگرایان در ایران همچون احساس گناه، میل به خود کشی، طرد شدن از محیط خانواده، از دست دادن شغل، اعتیاد، تن فروشی و ... مسائل بسیار پر اهمیتی هستند که به دلیل فراگیر بودن و اپیدمی آن در کل جمعیت همجنسگرایان ایران حتی از وقوع چند مورد اعدام و شکنجه نیز به مراتب دلخراش تر و تکان دهنده تر هستند.